Wie was Angelus Merula?

Angelus Merula 1482 - 1557

Engel Willemsz. de Merle of van Merlen is een Nederlands reformator en martelaar geweest met vooral regionale betekenis voor het eiland Voorne. Hij leeft bij de oorspronkelijke bevolking voort als een man die het gebied hervormde en in Brielle een weeshuis stichtte. Merula werd geboren in 1482 te Brielle uit een aanzienlijk geslacht. Hij werd te Parijs 'bevorderd tot meester in de kunsten met een licentiaat in de theologie' en werd in 1511 tot priester gewijd. In 1530 werd hij pastoor te Heenvliet. Door studie van de Bijbel, de kerkvaders en de hervormers kwam hij tot andere inzichten.

Hij predikte daarna de rechtvaardiging alleen door het geloof in Jezus Christus. Zolang zijn ambachtsheer Joost van Kruiningen en diens zoon Jacob hem beschermden bleef hij ongemoeid, maar na hun dood werd hij in 1553 gevangen genomen door de tweede zoon Johan en tijdelijk ondergebracht in één der torens van het slot 'Ravesteijn' te Heenvliet, dat om die reden nog steeds een 'Merulatoren' kent.

Kort daarna werd hij overgebracht naar Den Haag om daar verhoord te worden door Ruard Tapper. De Inquisitie deed hem overbrengen naar Leuven en tenslotte in Bergen (Henegouwen) in de kerker sluiten. Tot de brandstapel veroordeeld herriep Merula, uitgeput door kwellingen, zijn leer maar kwam hierop later terug. Toch bleef Merula de Roomse kerk zijn leven lang trouw. Na jarenlange gevangenschap werd hij tenslotte weer tot de brandstapel veroordeeld, doch stierf vlak voor de terechtstelling aan een hartaanval.

In 1552 beschikte Merula in 'zijn uiterste wil een armen- en weeshuis waarin vader- en moederloze kinderen zouden genieten huisvesting en voeding, benevens onderwijs in het Godsdienstige zowel in lezen en schrijven, alsmede opleiding in een eerlijk ambacht.' De bezittingen van dit weeshuis zijn later aanmerkelijk toegenomen door verschillende legaten. Het vermogen van de Stichting Merula Weeshuis wordt thans nog te Brielle beheerd, terwijl het gebouw enige tijd geleden geheel werd gerestaureerd.